Lavendel

Ja, Lavandula angustifolia is winterhard tot USDA-zone 5 (-15°C) en overleeft de meeste Nederlandse winters zonder bescherming — mits de grond goed draineert. Wintersterfte komt bijna altijd door drassige grond en niet door vorst. Plant op een beschutte plek op het zuiden met grindige, goed doorlatende grond voor de beste kansen.

Snoei direct na de bloei, meestal eind augustus of september. Snoei een derde van de groei terug tot een nette bolvorm, maar snoei nooit in het oude bruine hout. Een lichte vormsnoei in april helpt de vorm te behouden. Het overslaan van snoei is de meest voorkomende oorzaak van kortlevende, houtige lavendel.

De meest waarschijnlijke oorzaak is wortelrot door te veel water of slechte drainage. Lavendel heeft grond nodig die heel snel afvoert en opdroogt tussen waterbeurten. Controleer de wortels — als ze bruin en pappig zijn, heeft de plant wortelrot. Verbeter de drainage dringend of verpot in een zeer grindige mix.

Het is mogelijk maar lastig. Lavendel heeft minstens 6 uur direct zonlicht nodig — een lichte vensterbank op het zuiden is het minimum. Hij heeft ook koele wintertemperaturen (5-10°C) nodig om voorjaarsbloei op gang te brengen. De meeste binnenomgevingen zijn te warm en te donker voor lavendel om echt te gedijen. Beschouw het in de eerste plaats als een balkon- of tuinplant.

De plant zelf is licht giftig — grote hoeveelheden eten kan misselijkheid en braken veroorzaken. In de praktijk laten de meeste huisdieren het met rust vanwege de sterke geur. Echter, lavendel etherische olie is geconcentreerder en kan gevaarlijk zijn, vooral voor katten. Houd etherische oliën weg bij huisdieren.

Oogst bloemstengels net als de eerste bloemen aan elke aar opengaan — dan is de geur het sterkst. Bind 20-30 stengels samen met touw en hang ze ondersteboven in een warme, donkere, goed geventileerde ruimte gedurende 2-3 weken. Als ze volledig droog zijn, strip je de bloemen van de stengels voor geurzakjes, koken of potpourri.

Arme, grindige, goed doorlatende grond — het tegenovergestelde van wat de meeste planten willen. Meng gewone potgrond 50/50 met perliet of grof grind. Lavendel groeit van nature op steenachtige mediterrane hellingen, dus rijke, vruchtbare grond veroorzaakt juist problemen: slappe groei, minder bloemen en een kortere levensduur.

Veel minder dan je denkt. In de tuin heeft gevestigde lavendel zelden water nodig — natuurlijke regenval is meestal voldoende. In potten: geef alleen water als de grond volledig droog is en doorweek dan grondig. In de zomer kan dit eens per week zijn; in de winter eens per maand of minder. Bij twijfel: niet gieten — lavendel kan veel beter tegen droogte dan tegen natte voeten.